Ik ga een aantal blogs schrijven over hoogsensitiviteit. Er valt zoveel over te schrijven, dat het overzichtelijker wordt als ik de onderwerpen verdeel over meerdere blogs.
In deze serie blogs neem ik je graag mee in mijn leven als hoogsensitief persoon (afgekort HSP).
Wat betekent het om een HSP te zijn, waarin kun je vastlopen en hoe kun je er het best mee (leren) omgaan, zijn thema’s die aan bod komen.
Ik ben benieuwd of je er herkenning in vindt en hoop natuurlijk dat je er voor jezelf iets nuttigs uit kunt halen voor jouw proces.

HSP, prikkelverwerking. Is jouw weegschaal in balans?
Wat betekent het om een HSP te zijn?
Te zijn inderdaad, want hoogsenstief bén je (of niet). Het is geen ziekte waarbij je zegt ‘ik heb’.

Als je hoogsensitief bent, gaat jouw prikkelverwerking anders dan bij andere (niet HSP) mensen.
Alles wat je waarneemt buiten jezelf (extern), zoals zien, horen, voelen en ruiken, maar ook alles wat er van binnen bij je gebeurt (intern), zoals denken, het voelen van bijv. pijn en het ervaren van emoties, noem je prikkels.
Er zijn constant prikkels waaraan je wordt blootgesteld; vaak ook veel tegelijkertijd.
In de hersenen zit een soort filter, dat alle prikkels registreert en er prioriteiten aan hangt: ‘dit is wel van belang, dit niet’ enz. Het filter zorgt er voor dat in iedere situatie alleen die prikkels je hersenen bereiken die belangrijk zijn. Super nuttig, want je kunt je voorstellen dat je hersenen snel overbelast raken als alle prikkels ongefilterd je hersenen binnenkomen. En dat is nu precies wat er gebeurt bij HSP’s: álle prikkels komen ongefilterd je hersenen binnen, waardoor je prikkelverwerkingssysteem snel overbelast raakt. Het ‘filter’ in je hersenen ontbreekt! Wanneer je prikkelverwerkingssysteem overbelast raakt, wanneer je dus bent blootgesteld aan te veel prikkels, noemen we dit ‘overprikkeld’.

Een voorbeeld:
Wanneer je bijvoorbeeld boodschappen doet in de supermarkt, zijn er enorm veel prikkels waaraan je wordt blootgesteld. (En onthouden hè; alle prikkels die ik noem, komen bij een HSP ook echt binnen. Ook al ben je je daar vaak niet van bewust.)
Je ziet álle boodschappen in de winkel, je ziet de verlichting die boven de gangpaden hangt, je voelt de oneffenheden in de vloer, je voelt ieder product dat je vastpakt, je voelt het handvat van de kar die je voortduwt, je hoort de muziek die wordt afgespeeld, je hoort iemand hoesten, je hoort je karretje over de vloer rollen, je ziet de andere mensen die ook in de winkel zijn, je ziet wat ze aan hebben, je ruikt hun parfum enz. enz. enz. Er zijn teveel prikkels tegelijkertijd voor iemand waarvan er geen prikkels uit gefilterd worden, dat is wel duidelijk. En wanneer er andere mensen in dezelfde ruimte zijn, voelt een HSP ook nog eens de emoties van deze andere mensen! Hierover meer in een volgende blog.

‘Even’ boodschappen doen, is voor een HSP een aardige opgave als je weet dat dit allemaal bij je gebeurt tijdens een half uur winkelen.
Ben je daarbij ook nog eens onzeker, heb je een laag zelfbeeld ontwikkelt? En dat is het geval bij de meeste HSP’s… dan komen er nog meer interne prikkels bij, zoals: piekeren over wat andere mensen van je vinden, je bent je extreem bewust van jezelf, je vraagt je constant af hoe of wat je het best kunt doen in een bepaalde situatie, je past je extreem aan aan wat je denkt dat een ander van jou verwacht.
Een onzekere HSP heeft het dubbel zwaar! (Hier valt voor de meeste HSP’s dan ook heel veel winst te behalen: meer eigenwaarde krijgen!)

Ik vergelijk mijn prikkelverwerkingssysteem vaak met een emmer:
aan het begin van de dag is mijn emmer nog leeg. Zodra ik wakker word en word blootgesteld aan prikkels (gelijk dus), begint mijn emmer zich te vullen. Thuis in mijn eigen omgeving, gebeurt dit nog rustig aan, vooral als ik alleen ben. Maar zodra ik in een situatie kom waar veel prikkels tegelijkertijd binnenkomen; bijvoorbeeld in de supermarkt of bij het naar school brengen van mijn dochter, loopt mijn emmer in sneltreinvaart vol en overstroomt al snel.
Wanneer mijn emmer overstroomt, zijn er teveel prikkels binnengekomen; mijn prikkelverwerkingssysteem is overbelast en dit zorgt er voor dat ik moeilijk functioneer; mijn hersenen kunnen het niet meer bijbenen. Ik voel mij dan gedesoriënteerd, licht en heel raar in mijn hoofd, kan moeilijk nadenken, mijn reactievermogen vermindert en ik kan geen prikkels meer verdragen waardoor ik snel geïrriteerd raak.
De emmer moet eerst weer wat geleegd worden, voor er weer wat bij kan. Het legen van de emmer kan ik, door mij even helemaal af te zonderen; door geen of weinig prikkels om mij heen te hebben. Je kunt je voorstellen dat mijn emmer meerdere keren per dag volloopt en ik dus ook meerdere keren per dag tijd voor mijzelf moet nemen om te ‘ontprikkelen’, weer op te laden; zodat ik goed kan functioneren.

Binnenblijven en niet meer deelnemen aan de maatschappij is natuurlijk geen optie. Ik wil net als iedereen leuke dingen doen, mensen ontmoeten, werken enz. Hier moet ik alleen bewuster mee om gaan dan iemand anders.
Ik heb geleerd keuzes te maken die goed voor mij als HSP zijn. Zo doe ik mijn boodschappen bijvoorbeeld ’s morgens vroeg, wanneer het nog rustig is. (Online bestellen ga ik binnenkort ook eens proberen.) Dit levert minder prikkels op. Ook heb ik met de leerkracht van mijn dochter afgesproken dat ik mijn dochter 10 minuten eerder breng en 10 minuten later ophaal van school. Dit scheelt mij enorm veel prikkels, zodat ik niet gelijk overprikkeld aan mijn dag begin.

Bij iedere situatie vraag ik mij af ‘wat levert het mij op?’ en ‘wat kost het me?’ Dat een situatie mij wat kost, is altijd zo. Ook leuke dingen kosten me energie; want ook tijdens een gezellig middagje winkelen of kletsen met een vriendin krijg ik veel prikkels te verwerken. Maar ik krijg er ook wat voor terug; vriendschap, verbintenis, gezelligheid, plezier, liefde enz. Ik probeer er voor te zorgen dat een situatie me in ieder geval niet meer kost, dan dat het me oplevert. De weegschaal moet in balans blijven.

Ik nodig jou uit ook eens bewust(er) naar de situaties te kijken die jou veel energie kosten. Kun je deze situatie misschien op een andere manier of ander tijdstip uitvoeren? Wat kost de situatie jou en wat levert hij je op? Is je weegschaal in balans?

Jolanda.

Pin It on Pinterest

Share This